बाढीपछि रसुवागढी हाइड्रोको अवस्था कस्तो छ ?

रसुवागढी हाइड्रोपावर कम्पनी लिमिटेडले २०८३ भदौ १० गते भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण १११ मेगावाट क्षमताको रसुवागढी जलविद्युत आयोजनामा ठूलो क्षति पुगेको जनाएको छ।

गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–१ र २, रसुवामा रहेको आयोजनाको बाँधस्थलका बाहिरी संरचना, साइट कार्यालय, कर्मचारी आवास, सवारीसाधन, हेभी इक्विपमेन्ट, निर्माण सामग्री, पक्की पुल र पहुँचमार्गमा ठूलो क्षति पुगेको छ। भूमिगत विद्युतगृहमा समेत मलवा भरिएको र त्यहाँ रहेका इलेक्ट्रोमेकानिकल उपकरणमा क्षति पुगेको कम्पनीले जनाएको छ।

Ads

Ads

Ads

बाढीबाट आयोजनाको प्रसारण लाइनका तीन वटा टावर पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्। आयोजनाको १११ मेगावाट विद्युत् उत्पादन क्षमता नै प्रभावित भएकाले हाल उत्पादन पूर्ण रूपमा बन्द रहेको छ। क्षतिको विस्तृत प्राविधिक मूल्याङ्कन भने जारी रहेको कम्पनीले जनाएको छ।

मानवीय क्षतितर्फ आयोजनामा कार्यरत नियमित तथा करार सेवाका ५० जना, दैनिक ज्यालादारीका २ जना, विभिन्न ठेकेदार कम्पनीमार्फत कार्यरत ३९ जना र कम्पनीका सञ्चालक श्री सुनौँ तामाङसहित ९२ जनाको अवस्था हालसम्म अज्ञात रहेको कम्पनीले जनाएको छ। कम्पनीका करार सेवातर्फका एक कर्मचारीको शव भने पहिचान भएको छ।

आयोजनाका भौतिक संरचना, मेसिनरी, सवारीसाधन तथा कर्मचारीको बीमा बाढी आउँदाको अवस्थामा चालु रहेको कम्पनीले जनाएको छ। सम्बन्धित बीमा कम्पनीलाई क्षतिको जानकारी गराई दाबी प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। विस्तृत मूल्याङ्कनपछि दाबी रकम यकिन गरी पूर्ण दाबी पेस गर्ने तयारी भइरहेको छ।

Ads

बाढीबाट भएको क्षतिको प्रारम्भिक वित्तीय प्रभावसमेत यकिन हुन सकेको छैन। आयोजनाको पुनः सञ्चालनको समय पनि अहिले निर्धारण गर्न नसकिने कम्पनीले जनाएको छ। स्याफ्रुबेंसीदेखि आयोजनास्थलसम्मको करिब १६ किलोमिटर सडक र चार वटा पक्की पुल पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएकाले ती संरचना पुनर्निर्माण भएपछि मात्रै आयोजनास्थलमा कम्पनीका गतिविधि अघि बढाउन सकिने अवस्था रहेको छ।

उत्पादन बन्द भएपछि कम्पनीको नगद प्रवाह तथा ऋण सेवा क्षमतामा समेत असर पर्न सक्ने देखिएको छ। कम्पनीमा विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाको दीर्घकालीन तथा अल्पकालीन गरी करिब १७ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ ऋण रहेको छ।

बाढीपछि कम्पनीले नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल तथा सम्बन्धित सरकारी निकायसँग समन्वय गरी सम्पर्कविहीन कर्मचारीको खोजी तथा उद्धारलाई प्राथमिकता दिएको जनाएको छ। भूमिगत विद्युतगृहमा खोज तथा उद्धारका लागि मिनी स्काभेटर, जेनेरेटर र मोटरपम्पलगायत उपकरण प्रयोग गरिएको थियो। साथै, नेपाल नेसनल माउन्टेन गाइड एसोसिएसनसँग सम्बन्धित आठ जना दक्ष पर्वतारोहीमार्फत आयोजनास्थलका विभिन्न क्षेत्रमा थप खोजीसमेत गरिएको कम्पनीले जनाएको छ।

हाल कम्पनीले आयोजनास्थलको पहुँच तथा सुरक्षा अवस्था सुधार, क्षतिग्रस्त संरचनाको प्रारम्भिक निरीक्षण, बीमा कम्पनी तथा सम्बन्धित निकायलाई जानकारी गराउने र पुनःस्थापना तथा पुनर्निर्माणका लागि आवश्यक प्राविधिक तथा प्रशासनिक प्रक्रिया अघि बढाइरहेको छ।