हाइड्रोपावरको सेयर किन्ने सोच्दै हुनुहुन्छ? यी हुन् जान्नै पर्ने कुराहरु [भिडियो]

नेपालको दोस्रो बजारमा हाइड्रोपावर कम्पनीहरूको वर्चस्व बढ्दै जाँदा धेरै लगानीकर्ताहरूले EPS र फ्लोटेड सेयरलाई प्राथमिकता दिएर लगानी गर्ने प्रवृत्ति देखिएको छ। तर ठूलो लगानी गर्ने अनुभवी लगानीकर्ताहरूले यी सूचकहरू मात्र होइन, उत्पादनको स्थिरता र दीर्घकालीन आम्दानी क्षमतालाई बढी महत्व दिन्छन्।

हाइड्रोपावरको आधार नै नदीको पानी भएकाले वाटर डिस्चार्ज (नदीमा बग्ने पानीको मात्रा) कति स्थिर छ भन्ने कुरा अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ, जसका लागि कम्तीमा १० वर्षको डेटा विश्लेषण गर्नुपर्छ। साथै, नेपालमा हिउँदमा उत्पादन घट्ने र माग बढ्ने भएकाले विन्टर जेनेरेसन राम्रो भएका कम्पनीहरू बढी लाभदायक हुन्छन्। यससँगै प्लान्ट लोड फ्याक्टर (PLF) ले कम्पनीले आफ्नो क्षमताको कति प्रभावकारी प्रयोग गरिरहेको छ भन्ने देखाउँछ, जहाँ ६०–७५% राम्रो मानिन्छ।

Ads

Ads

Ads

हाइड्रोपावर कम्पनीहरूले नेपाल विद्युत प्राधिकरण सँग गर्ने Power Purchase Agreement (PPA) र त्यसको ट्यारिफ संरचना पनि आम्दानी निर्धारण गर्ने मुख्य आधार हो, जहाँ ड्राइ सिजनमा उच्च दर पाइने भएकाले सो समयमा उत्पादन गर्न सक्ने कम्पनीहरू बलिया हुन्छन्। त्यस्तै, प्रोजेक्टको प्रकार (run-of-river, reservoir वा cascade), ट्रान्समिसन लाइनको पहुँच र कटेलमेन्ट जोखिमले पनि प्रत्यक्ष असर पार्छ। वित्तीय रूपमा हेर्दा debt-to-equity ratio, interest coverage ratio, cash flow, loan repayment schedule जस्ता सूचकहरू अनिवार्य रूपमा विश्लेषण गर्नुपर्छ, किनकि धेरै हाइड्रोपावर कम्पनीहरूमा profit भन्दा cash flow बढी महत्वपूर्ण हुन्छ।

यससँगै प्रमोटरको व्यवहार र म्यानेजमेन्टको क्षमता पनि निर्णायक हुन्छ—यदि प्रमोटरहरूले सेयर होल्ड गरिरहेका छन् र म्यानेजमेन्टले उत्पादन र कार्यक्षमता सुधार्दै लगेको छ भने त्यो सकारात्मक संकेत हो। जलवायु परिवर्तनका कारण नदीको प्रवाहमा आउने उतारचढावले पनि दीर्घकालीन जोखिम थपेकाले glacier-fed नदीहरूमा आधारित आयोजना तुलनात्मक रूपमा स्थिर मानिन्छन्।

अन्ततः, सफल लगानीका लागि सस्तो सेयर वा ठूलो मेगावाटभन्दा पनि स्थिर उत्पादन, राम्रो PPA, सन्तुलित वित्तीय संरचना र सक्षम व्यवस्थापन भएका हाइड्रोपावर कम्पनी छनोट गर्नु नै दीर्घकालीन रूपमा लाभदायक रणनीति हो।