एसवाई प्यानलको चिरफार [भिडियोसहित]

नेपालमा एउटा सामान्य घर बनाउन पनि प्रायः एक वर्ष जति समय लाग्ने गर्छ । निर्माण सामग्री ढिलो आइदिने, कामदारको अभाव हुने, सुरुमा बनाएको बजेट केही महिनामै बढेर नियन्त्रण बाहिर जाने जस्ता समस्या निर्माण क्षेत्रमा सामान्यजस्तै बनेका छन् । यही समस्याको बीचमा एउटा कम्पनीले “हामी दुई महिनामै घर बनाइदिन्छौं” भनेर दाबी गर्दा धेरैलाई अचम्म लाग्नु स्वाभाविक हो । अझ यस्तो प्रविधि साँच्चिकै प्रभावकारी हो भने किन सबैले प्रयोग गरिरहेका छैनन् भन्ने प्रश्न पनि उठ्छ । यही प्रश्नबाट एसवाई प्यानलको सम्भावना र चुनौती दुबैलाई बुझ्न सकिन्छ ।

एसवाई प्यानलले नेपालमा प्रिफ्याब (Prefabricated) निर्माण प्रणालीमार्फत घर तथा संरचना निर्माण गरिरहेको छ । यसको मुख्य विशेषता भनेको निर्माण स्थलमै सबै काम नगरी कारखानामै प्यानल तयार गरेर साइटमा ल्याइ जडान गर्नु हो । यसले निर्माण समय घटाउँछ, कामदारमाथिको निर्भरता कम गर्छ र लागत नियन्त्रण गर्न पनि केही हदसम्म मद्दत पुर्‍याउँछ । परम्परागत निर्माणको तुलनामा छिटो काम सकिने भएकाले यो प्रविधि व्यवसायिक तथा संस्थागत परियोजनाका लागि आकर्षक देखिन्छ ।

तर कुनै पनि समाधान राम्रो भएर मात्र पुग्दैन, बजार त्यसका लागि तयार छ कि छैन भन्ने कुरा अझ महत्वपूर्ण हुन्छ । लगानीका हिसाबले पनि धेरै अवसर यस्तै “ग्याप” भित्र भेटिन्छन्, जहाँ कम्पनीसँग राम्रो प्रविधि हुन्छ तर बजारले त्यसलाई पूर्ण रूपमा स्वीकारिसकेको हुँदैन । यदि भविष्यमा बजारले उक्त प्रविधिलाई स्वीकार्न थाल्यो भने प्रारम्भिक चरणमै रहेका कम्पनीहरूले ठूलो फाइदा लिन सक्छन् । एसवाई प्यानल अहिले त्यही अवस्थामै रहेको कम्पनीका रूपमा देखिन्छ ।

यस कम्पनीको सबैभन्दा ठूलो बल भनेको यसको कोरियन प्यारेन्ट कम्पनी हो । कोरियाबाट यसले आधुनिक प्रविधि तथा अनुभव सिधै प्राप्त गरिरहेको छ । नयाँ प्रविधि विकास गर्न करोडौं रुपैयाँ रिसर्च एन्ड डेभलपमेन्टमा खर्च गर्नुपर्ने अवस्थामा एसवाई प्यानलले त्यस्तो ठूलो लगानी नगरीकनै फाइदा उठाइरहेको छ । किनभने यसको प्यारेन्ट कम्पनीले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पहिल्यै अनुसन्धान र विकासमा ठूलो लगानी गरिसकेको छ । भोलिका दिनमा नयाँ प्रविधि आयो भने त्यसको प्रत्यक्ष लाभ एसवाई प्यानलले पनि पाउने सम्भावना रहन्छ । यही कारणले यसलाई कम्पनीको ‘कम्पिटेटिभ एड्भान्टेज’ मान्न सकिन्छ ।

वित्तीय विवरण हेर्दा पनि कम्पनीले पछिल्ला केही वर्षमा उल्लेखनीय सुधार गरेको देखिन्छ । केही वर्षअघि करिब ४१ करोड रुपैयाँ रहेको राजस्व अहिले ७५ करोड रुपैयाँ पुगिसकेको छ । त्यस्तै नाफा करिब २ करोड रुपैयाँबाट बढेर साढे ६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । अर्थात्, राजस्वभन्दा नाफाको वृद्धि अझ तीव्र देखिन्छ । म्यानुफ्याक्चरिङ कम्पनीहरूमा बिक्री बढ्दै जाँदा फिक्स कस्ट स्थिर रहने भएकाले नाफा तुलनात्मक रूपमा बढी दरले बढ्ने प्रवृत्ति हुन्छ, एसवाई प्यानलमा पनि त्यही देखिएको छ ।

कम्पनीको अर्को सकारात्मक पक्ष भनेको बैंक ऋणको अवस्था हो । हालसम्म कम्पनीले बैंकबाट ठूलो ऋण लिएको छैन । भविष्यमा केही ऋण लिए पनि विस्तार र नयाँ परियोजनाका लागि हो भने त्यो धेरै ठूलो समस्या नहुन सक्छ । तर यहाँ एउटा चासोको विषय भने देखिन्छ । कम्पनीको ‘ट्रेड पेएबल’ अर्थात् सप्लायरलाई तिर्न बाँकी रकम करिब १७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । यसको अर्थ कम्पनीले सप्लायरबाट लामो समयसम्म उधारो सुविधा पाइरहेको छ । यसलाई ब्याजरहित ऋणकै रूपमा पनि बुझ्न सकिन्छ । अहिलेका लागि यो कम्पनीलाई फाइदाजनक भए पनि भविष्यमा यसले क्यास फ्लोमा दबाब ल्याउन सक्छ ।

यसैगरी कम्पनीको ‘रिसिभेबल’ अर्थात् ग्राहकबाट उठाउन बाँकी रकम पनि बिक्रीभन्दा छिटो दरले बढिरहेको छ । राजस्व करिब २४ प्रतिशत दरले बढ्दा रिसिभेबल लगभग ४० प्रतिशत दरले बढिरहेको देखिन्छ । नयाँ कम्पनीहरूले बजार विस्तार गर्न सुरुवाती चरणमा लामो समयको उधारो सुविधा दिने चलन सामान्य हो । तर यदि धेरै लामो समयसम्म यही अवस्था रहिरह्यो भने कम्पनीको वर्किङ क्यापिटलमा दबाब आउन सक्छ । किनभने बैंकमा हुनुपर्ने नगद बजारमा अड्किने अवस्था सिर्जना हुन्छ । भविष्यमा कम्पनीले यसलाई कसरी व्यवस्थापन गर्छ भन्ने कुरा लगानीकर्ताले नजिकबाट हेर्नुपर्ने विषय हो ।

वित्तीय पक्ष बाहेक कम्पनीसँग केही जोखिमहरू पनि छन् । एसवाई प्यानल कर सम्बन्धी विवादमा समेत परेको छ । सर्वोच्च अदालतमा रहेका कर विवादहरूको कुल दायित्व करिब ४.७ करोड रुपैयाँ बराबर छ । यदि कम्पनीले मुद्दा हार्‍यो भने त्यो रकम कम्पनीको नाफामा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ । त्यसैगरी कम्पनी अझै पनि कच्चा पदार्थका लागि आयातमै निर्भर छ । डलरको मूल्य बढ्दा कम्पनीको लागत बढ्न सक्छ र नाफा मार्जिनमा दबाब पर्न सक्छ ।

तर कम्पनीले यसलाई कम गर्न प्रयास पनि गरिरहेको छ । आईपीओबाट उठेको रकमको केही हिस्सा प्रयोग गरेर कम्पनीले आफ्नो सहायक कम्पनीमार्फत नेपालमै कच्चा पदार्थ उत्पादन गर्ने योजना अघि बढाइरहेको छ । यदि यो सफल भयो भने आयात निर्भरता घट्नेछ, लागत कम हुनेछ र नाफा मार्जिन पनि बढ्न सक्छ । साथै, अन्य कम्पनीहरूलाई समेत सामग्री बिक्री गर्न सकेमा कम्पनीका आम्दानीका स्रोतहरू थप विस्तार हुन सक्छन् ।

सबैभन्दा ठूलो चुनौती भनेको बजारको मनोविज्ञान हो । नेपालमा अझै पनि अधिकांश मानिसहरू इँटा र सिमेन्टले बनेका परम्परागत घरलाई बढी विश्वास गर्छन् । त्यस्ता घर टिकाउ हुन्छन्, दशकौंसम्म चल्छन् र पुनः बिक्री गर्दा पनि राम्रो मूल्य पाइन्छ भन्ने विश्वास गहिरो छ । तर प्रिफ्याब घरहरूको नेपालमा अझै त्यस्तो लामो ‘प्रुभन ट्र्याक रेकर्ड’ छैन । मानिसहरूको बानी र सोच परिवर्तन हुन समय लाग्छ । यही कारणले एसवाई प्यानलजस्ता कम्पनीहरूको सबैभन्दा ठूलो परीक्षा प्रविधि होइन, बजारको विश्वास जित्नु हो ।

यद्यपि अवसरहरू पनि प्रशस्त छन् । विशेषगरी फ्याक्ट्री, कोल्ड स्टोरेज, गोदाम तथा अन्य संस्थागत परियोजनाहरूमा यस्ता प्यानलहरूको माग बढ्न सक्छ । यस्ता क्षेत्रमा निर्माण समय छोटो हुनु र लागत नियन्त्रण हुनु महत्वपूर्ण हुने भएकाले एसवाई प्यानलले राम्रो अवसर पाउन सक्छ । अहिले नेपालमा यस क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धी कम्पनीहरू पनि धेरै छैनन् ।

समग्रमा हेर्दा एसवाई प्यानल वित्तीय रूपमा सुधारोन्मुख कम्पनी देखिन्छ । प्रविधि, कोरियन सपोर्ट, गभर्नेन्स र विस्तार योजनाका हिसाबले कम्पनीको आधार बलियो देखिन्छ । तर यसको भविष्य पूर्ण रूपमा बजारले यस्ता प्रविधिलाई कति स्वीकार गर्छ भन्ने कुरामा निर्भर हुनेछ । यदि नेपालमा प्रिफ्याब निर्माणप्रतिको विश्वास बढ्दै गयो भने कम्पनीले ठूलो अवसर पाउन सक्छ । तर यदि मानिसहरूको बानी परिवर्तन हुन ढिलो भयो भने कम्पनीको वृद्धि अपेक्षाअनुसार हुन समय लाग्न सक्छ ।

त्यसैले एसवाई प्यानलमा लगानी गर्नु भनेको केवल वित्तीय विवरण हेरेर निर्णय गर्नु मात्र होइन, नेपालमा निर्माण क्षेत्रको भविष्य कता जाँदैछ भन्ने प्रश्नको उत्तर खोज्नु पनि हो ।