चिनियाँ कम्पनी गेजुवा ग्रुपले भेरी–१ जलविद्युत् आयोजनामा ७२ अर्ब लगानी गर्ने

चिनियाँ कम्पनी चाइना गेजुवा ग्रुपले जाजरकोटको नलगाड नगरपालिका र रुकुम पश्चिमको आठबीसकोट नगरपालिकामा पर्ने भेरी–१ अर्धजलाशय (पीआरओआर) जलविद्युत् आयोजना निर्माण गर्ने घोषणा गरेको छ। २७० मेगावाट क्षमताको यस आयोजनामा करिब ७१ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँ लगानी हुने अनुमान गरिएको छ। कम्पनीले आयोजना विकासका लागि “गेजुवा ग्रुप पावर इन्भेस्टमेन्ट नेपाल” नामक सहायक कम्पनी दर्ता गरिसकेको छ।

गेजुवाको अध्ययन अनुसार आयोजना सञ्चालनमा आएपछि वार्षिक १ अर्ब ५६ करोड ७३ लाख युनिट विद्युत् उत्पादन हुने लक्ष्य लिइएको छ, जसमा सुक्खा समयमा ४७ करोड १८ लाख र वर्षायाममा १ अर्ब ९ करोड ५४ लाख युनिट विद्युत् उत्पादन हुने बताइएको छ। आयोजनाको जलाशय क्षेत्रफल ५,५७१ वर्गकिलोमिटर हुनेछ भने सुरुङको लम्बाइ ७ किलोमिटर रहनेछ। विद्युतगृह संरचनाबाहिर निर्माण गरिने र आयोजना दैनिक ६ घण्टा पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन हुने गरी डिजाइन गरिएको छ।

Ads

यसबाहेक, गेजुवाले आयोजना सम्बन्धी वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (EIA) प्रतिवेदन तयार गरी वन तथा भूसंरक्षण मन्त्रालयमा बुझाइसकेको छ, र मन्त्रालयले जनमतका लागि प्रतिवेदनमा राय मागेको छ। गेजुवाको नेपालमा अघिल्लो ट्र्याक रेकर्ड भने विवादरहित छैन। यसअघि सरकारले १,२०० मेगावाटको बुढीगण्डकी जलाशय आयोजना प्रतिस्पर्धा बिना नै गेजुवालाई दिएको थियो, तर तीव्र आलोचना र विरोधपछि सरकार आफैंले आयोजना बनाउने निर्णय गर्दै गेजुवाबाट फिर्ता लिएको थियो।

त्यस्तै, गेजुवा माथिल्लो त्रिशूली ‘ए’ आयोजना ६० मेगावाटबाट ९० मेगावाट बनाउने प्रयासमा पनि संलग्न थियो, जुन अन्ततः रद्द भयो। कम्पनीले निर्माण गरेको ३० मेगावाट क्षमताको चमेलिया जलविद्युत् आयोजना महँगो भएको भन्दै आलोचना पनि भएको थियो।