त्रिवेणी ग्रुप, विशाल ग्रुप, गोयल ग्रुप र राठी ग्रुपजस्ता प्रतिष्ठित नेपाली व्यवसायिक घरानाहरूको संयुक्त लगानीमा निर्माण भएको सोलु हाइड्रोपावर लिमिटेडको सेयर दोस्रो बजारमा कारोबारमा आएको छ। सुरुमा भारतीय कम्पनी एसियल इन्फ्रा प्रोजेक्ट लिमिटेडको लगानीमा २०६७ सालमा स्थापना भएको कम्पनीले विभिन्न चुनौती पार गर्दै अन्ततः २०८२ साउन २४ गतेदेखि ८२ मेगावाट क्षमताको लोअर सोलु जलविद्युत आयोजनाबाट व्यावसायिक विद्युत उत्पादन सुरु गरेको हो। निर्माणका क्रममा भूस्खलन, कोभिड महामारीलगायतका कारण ढिलाइ भए पनि हाल आयोजना सञ्चालन चरणमा प्रवेश गरिसकेको छ।
कम्पनीको कुल लागत ब्याजसहित करिब १६ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ पुगेको छ भने प्रतिमेगावाट लागत करिब १९ करोड ८८ लाख रुपैयाँ रहेको छ, जुन रन अफ रिभर आयोजनाको औसतकै हाराहारीमा पर्छ। आयोजनामा प्रयोग गरिएको अन्डरग्राउन्ड पेनस्टक पाइपले दीर्घकालीन रूपमा जोखिम घटाउने भए पनि लागत बढाएको देखिन्छ। कम्पनीले निर्माण चरणमा IFRIC मापदण्डअनुसार लेखांकन गर्दा देखिएको नाफा वास्तविक नगद आम्दानी नभएकाले लगानीकर्ताले ईपीएस वा नेटवर्थभन्दा क्यास फ्लो र सञ्चालन क्षमतामा ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।
सोलु हाइड्रोपावरले अधिकांश लगानी ऋणमार्फत जुटाएको छ र अन्तर्राष्ट्रिय ऋणदातासँग ‘मास्टर एमेन्डमेन्ट एण्ड वेभर एग्रिमेन्ट’ गरेपछि ब्याज तथा ऋण सर्तहरूमा सहुलियत पाएको छ, जसले वित्तीय जोखिम घटाएको छ। यद्यपि दीर्घकालमा केही नाफा साझेदारीको प्रावधानले प्रभाव पार्न सक्ने देखिन्छ। कम्पनीले सुरुका वर्षहरूमा लाभांश वितरणभन्दा ऋण भुक्तानीलाई प्राथमिकता दिने सम्भावना उच्च रहेको छ।
नेपाल विद्युत प्राधिकरणसँग २५ वर्षका लागि भएको पीपीएअनुसार वर्षायाममा प्रतियुनिट ४.८० रुपैयाँ र सुख्खायाममा ८.४० रुपैयाँ दर तोकिएको छ, साथै पहिलो पाँच वर्षमा वार्षिक ३ प्रतिशत दरले मूल्य वृद्धि हुने व्यवस्था छ। कर छुटतर्फ कम्पनीले पहिलो १० वर्ष पूर्ण छुट र त्यसपछिका ५ वर्ष आंशिक छुट पाउनेछ, जसले प्रारम्भिक वर्षहरूमा नाफा वृद्धि गर्न सहयोग पुग्ने देखिन्छ।
कम्पनीले १० अर्ब रुपैयाँ जारी पुँजीको २० प्रतिशत अर्थात् २ अर्ब रुपैयाँ बराबरको २ करोड कित्ता आईपीओ निष्काशन गरेको थियो, जसमध्ये आधा स्थानीय र आधा सर्वसाधारणका लागि छुट्याइएको थियो। हाल दोस्रो बजारमा सर्वसाधारणतर्फको सेयर मात्र कारोबारमा आउनेछ भने बाँकी सेयर तीन वर्ष लकइनमा रहनेछ।
हालका नयाँ हाइड्रो कम्पनीहरूको तुलनामा सोलु हाइड्रोपावरको सेयर आपूर्ति धेरै भएकाले छोटो अवधिमा मूल्य अत्यधिक बढ्ने सम्भावना कम देखिए पनि दीर्घकालीन रूपमा स्थिर प्रतिफल खोज्ने लगानीकर्ताका लागि भने आकर्षक विकल्प बन्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
प्रतिकृया